Kuksiołki to kluski z ziemniaków. Proste do wykonania. Jeżeli, po obiedzie pozostało nam nieco ziemniaków, to możemy je połączyć z mąką pszenną i ziemniaczaną, dodać odrobinę soli i uformować kluski, które we wrzątku, szybko nam się przygotują.
Kuksiołki na Mazurach
Na Mazurach, podawano te kluski w rosole i nazywano kuksiołkami. Z ziemniaków przyrządzano kluski, placki, jedzono je przed posiłkiem, między posiłkami, a także na deser. Stanowiły swoistą przekąskę tamtych czasów. Do dnia dzisiejszego, przygotowane ziemniaki czy ich przetwory, stanowią w wielu rodzinach przekąskę.
Ludność napływowa w XIX i połowie XX wieku, nauczyła się od Mazurów, aby używać do rosołu klusek z ziemniaków.
Na Mazurach ziemniak
Ziemniaki stanowiły podstawę bardzo solidnego chłopskiego śniadania. Potrawa z klusek ziemniaczanych gotowanych w rosole, zwana „kuksiołkami mazurskimi” występowała na terenie Mazur.
Jej pochodzenie związane jest z tradycyjnym weselem mazurskim, w trakcie którego podawano kluski i pyrki (ziemniaki) z drobiem, a także w rosole.
Na tradycyjnym weselu musiał być każdy człowiek mieszkający we wsi, przyjeżdżali także z bardziej oddalonych miejscowości, więc zwyczaj podawania klusek ziemniaczanych w rosole rozpowszechnił się na terenie Mazur. Niestety jak większość tradycyjnych potraw regionalnych kuksiołek mazurski zanika i jest znany nielicznym osobom, w których rodzinach przygotowuje się tradycyjne potrawy.
Tradycyjna potrawa
Kuksiołki od końca XIX w. stanowiły tradycyjną potrawę mazurską, podawaną najczęściej na śniadanie w określone dni, szczególnie przy niedzieli, wtorku i czwartku. Były to kluski podlane rosołem i z gotowanym mięsem (M. Zientara-Malewska, Co ludzie dawniej na Warmii jedli i pili. Głos Olsztyński, dodatek. R. 1, 1956, nr 1, s. 3).
Wiedza o nazwie potrawy i jej występowaniu czerpana jest z relacji pochodzących od kobiet urodzonych w latach 1880 – 1887 na terenie Mazur. W rodzinach tych kobiet nadal kuksiołki stanowią cenioną i lubianą potrawę.
Ludność napływowa, zwłaszcza z terenów Kresów (Ukraińcy z terenów Wołynia czy Polacy z terenów Litwy) znała podobną potrawę z ziemniaków, tyle że zamiast rosołu używała zacieru z dyni zwyczajnej (Cucurbita pepo) i mleka.
Przepis na Kuksiołki w Rosole
Składniki:
- 500 g ziemniaków (ugotowanych)
- 100 g mąki pszennej
- 50 g mąki ziemniaczanej
- szczypta soli
- 1 litr rosołu (można użyć pozostałego z obiadu)
Przygotowanie:
- Przygotowanie ziemniaków: Pozostałe po obiedzie ziemniaki obierz i dokładnie rozgnieć na puree, aby nie było w nich grudek.
- Formowanie ciasta: Do rozgniecionych ziemniaków dodaj mąkę pszenną, mąkę ziemniaczaną i szczyptę soli. Całość dokładnie wymieszaj, aż powstanie jednolite ciasto. Jeśli ciasto jest za lepkie, możesz dodać odrobinę mąki pszennej.
- Formowanie klusek: Z przygotowanego ciasta formuj małe kulki lub wałeczki (kuksiołki) o wielkości orzecha włoskiego.
- Gotowanie w rosole: W dużym garnku podgrzej rosół, aby był gorący, ale nie wrzący. Wrzucaj kluski do gorącego rosołu partiami. Gotuj je przez około 3-5 minut – kluski będą gotowe, gdy wypłyną na powierzchnię.
- Podanie: Po ugotowaniu wykładaj kluski na talerz i podawaj od razu, najlepiej w rosole lub jako dodatek do innych potraw.
Kuksiołki gotowane w rosole mają jeszcze bogatszy smak i idealnie komponują się z aromatycznym bulionem. Smacznego!
_______
Polecam:
